ACT و کاهشِ اضطراب و افسردگی: مروری بر مرورها
یک مرورِ نظاممند بر ۲۵ مطالعه نشان میدهد ACT با اندازهٔ اثرِ کوچک تا متوسط نشانههای افسردگی و اضطراب را در طیفِ گستردهای از گروهها کاهش میدهد.
درمانِ مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) را استیون هیز در دههٔ ۱۹۹۰ بر پایهٔ «نظریهٔ چارچوبِ رابطهای» معرفی کرد و آن را در دستهٔ «موجِ سومِ» درمانهای رفتاری قرار داد. هستهٔ مرکزیِ ACT، افزایشِ «انعطافپذیریِ روانشناختی» است: توانایی حضور در لحظهٔ حال، پذیرشِ تجربههای دشوار بهجای جنگ با آنها، و حرکت بهسوی ارزشهای شخصی. در سالِ ۲۰۲۳، یک تیمِ ایرانی در نشریهٔ Iranian Journal of Psychiatry یک «مرور بر مرورها» منتشر کرد که شواهدِ ACT را برای افسردگی و اضطراب جمعبندی میکند.
پرسشِ پژوهش
ACT در سالیانِ گذشته در دهها متاآنالیز و مرورِ نظاممند بررسی شده است، اما این یافتهها در یک تصویرِ کلی چه میگویند؟ نویسندگانِ این مقاله میخواستند یک «نمای از بالا» به وضعیتِ شواهدِ ACT برای افسردگی و اضطراب ارائه دهند: در کدام جمعیتها مؤثر است، در کدام قالبها (فردی، گروهی، اینترنتی) بهتر کار میکند، و در مقایسه با درمانهای دیگر چه جایگاهی دارد.
روش
پژوهشگران یک جستوجوی نظاممند در PubMed و Google Scholar انجام دادند و ۲۵ مطالعه را که بینِ سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ منتشر شده بودند، تحلیل کردند: ۱۴ متاآنالیز و ۱۱ مرورِ نظاممند. این مطالعات جمعیتهای متنوعی شاملِ کودکان، نوجوانان، بزرگسالان، بیمارانِ مبتلا به سرطان و مراقبانِ آنها را پوشش میدادند و قالبهای گوناگونی از ارائهٔ ACT را بررسی کرده بودند.
یافتههای اصلی
بیشترِ مطالعاتِ بررسیشده اندازهٔ اثرِ معنادار (از کوچک تا بزرگ) برای ACT گزارش کرده بودند، اما اجماعِ کلیِ این مرور بر «اندازهٔ اثرِ کوچک تا متوسطِ» ACT بر افسردگی و اضطراب در جمعیتهای مختلف بود. ACT در همهٔ قالبهای ارائه (فردی، گروهی و اینترنتی) مؤثر بود، اما درمانهای راهنماییِشده توسطِ درمانگر در پیامدهای افسردگی بهتر از نسخههای خوداجرا عمل کردند. نکتهٔ مهم این است که ACT اغلب «بهطورِ معناداری برتر از CBT» نبود، گرچه بعضی متاآنالیزها این برتری را پیشنهاد کردهاند. بهبیانِ دیگر، ACT و CBT جایگزینهایی معتبر برای یکدیگرند، نه رقیب.
معنیاش در عمل
اگر در میانهٔ افسردگی یا اضطراب احساس میکنید جنگ با هیجانها خستهتان کرده، ACT شاید برایتان مناسب باشد. بهجای تلاش برای «حذفِ» فکر یا حسِ ناخوش، ACT کمک میکند فاصلهای آگاهانه با آنها بگیرید و در همان حال بهسوی کارها و ارزشهایی حرکت کنید که برایتان مهم است. اگر امکانِ مراجعه به درمانگر دارید، نسخههای راهنماییشده در پیامدهای افسردگی نتیجهٔ بهتری دارند؛ اگر دسترسی محدود است، نسخههای اینترنتی هم اثرِ معنادار نشان دادهاند. ACT و CBT هردو مبتنیبر شواهدند و انتخاب بینِ آنها بیشتر به ترجیحِ شخصی و تجربهٔ شما بستگی دارد تا به برتریِ آماری.
نکتههای کلیدی
- • این مرور ۲۵ مطالعه (۱۴ متاآنالیز و ۱۱ مرورِ نظاممند) بینِ سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ را تحلیل کرد.
- • اجماعِ کلی، اندازهٔ اثرِ کوچک تا متوسطِ ACT بر افسردگی و اضطراب بود.
- • ACT در همهٔ قالبها (فردی، گروهی، اینترنتی) مؤثر بود، با برتریِ نسخههای راهنماییشده.
- • ACT اغلب بهطورِ معناداری برتر از CBT نبود؛ هردو گزینههای معتبرند.
- • هستهٔ مرکزیِ ACT، افزایشِ «انعطافپذیریِ روانشناختی» است.
- • ACT برای جمعیتهای متنوع از کودکان تا بیمارانِ مزمن قابلِ کاربرد است.
منابع
- Beygi, Z., Tighband Jangali, R., Derakhshan, N., Alidadi, M., Javanbakhsh, F., & Mahboobizadeh, M. (2023). An Overview of Reviews on the Effects of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on Depression and Anxiety. Iranian Journal of Psychiatry, 18(2). DOI: 10.18502/ijps.v18i2.12373
- PMC Open Access: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10293686/
- Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and Commitment Therapy: The Process and Practice of Mindful Change (2nd ed.). Guilford Press.